Okulların yüzde 97'sinin yıkıldığı Gazze'de, lise bitirme sınavları çadırlarda başladı. Üstelik bin 800 öğrenci sınav sırasına oturamadı. İşte o tarihi anlar...
İsrail saldırılarının eğitim altyapısını neredeyse tamamen çökerttiği Gazze Şeridi’nde, tüm imkansızlıklara rağmen tarihi bir sınav heyecanı yaşanıyor. Gazze’deki lise son sınıf öğrencileri, Ekim 2023’ten bu yana ilk kez Batı Şeria’daki akranlarıyla aynı anda ve eş zamanlı olarak lise bitirme sınavlarına girmeye başladı. Eğitim binalarının yüzde 90'ından fazlasının yıkıldığı bölgede, sınavlar üçüncü kez ve bu defa tamamen çadırlar ile internet erişimi sağlanan kısıtlı kamusal alanlarda, dijital ortamda gerçekleştiriliyor.
Filistin Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlığı verilerine göre; bu yıl Batı Şeria, Gazze Şeridi ve yurt dışında toplam 91 bin 138 öğrenci geleceklerini belirlemek için ekran başına geçti. Bu öğrencilerin 37 bin 698’ini ise abluka ve yıkım altındaki Gazze Şeridi'nde hayata tutunmaya çalışan gençler oluşturuyor.
Gazze Eğitim Bakanlığı Sınavlar Genel Müdür Yardımcısı Cemal Yusuf, yerel bir radyo kanalına yaptığı açıklamada, savaş nedeniyle okul binalarının kullanılamaz durumda olduğunu hatırlattı. Sınavların bu sebeple "e-School" uygulaması üzerinden elektronik sistemle yürütüldüğünü belirten Yusuf, eğitim ortamının büyük ölçüde çökmesine rağmen Gazze, Batı Şeria ve yurt dışındaki öğrenciler için eş zamanlı bir koordinasyon sağladıklarını ifade etti.
Yusuf, Gazze'deki sınav merkezlerinin jeneratör, güneş enerjisi ve internet bağlantısıyla donatılan geçici eğitim çadırları olduğunu, bu lojistik altyapının ise sivil toplum kuruluşları ve destek veren kurumların katkılarıyla hayata geçirildiğini kaydetti. Ayrıca bu yıl Filistin dışında 46 farklı ülkede bulunan Gazze kökenli 1941 öğrenci de aynı sistemle sınavlara katılıyor.
Sürecin buruk ve hüzünlü yanını da aktaran Müdür Yardımcısı Cemal Yusuf, Bakanlık kayıtlarında yer alan ve normal şartlarda bu yıl sınava girmesi gereken yaklaşık 1800 lise son sınıf öğrencisinin İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini açı.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu'nun (UNICEF) Kasım 2025 tarihli raporu da bölgedeki yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor. Rapora göre Gazze’deki okulların yüzde 97'sinden fazlası hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Eğitim Grubu ile BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) işbirliğiyle yapılan değerlendirmelerde ise okul binalarının yüzde 91,8'inin yeniden kullanılabilmesi için sıfırdan inşa edilmesi veya çok kapsamlı onarımdan geçmesi gerektiği belirtildi. Ayakta kalan az sayıdaki okul ise yerinden edilen Filistinliler için sığınak işlevi gördüğünden eğitim faaliyetleri tamamen durmuş durumda.

Filistin Esirler Cemiyeti tarafından yapılan yazılı açıklamada ise madalyonun diğer yüzüne dikkat çekildi. İsrail cezaevlerinde tutuklu bulunan 65 lise öğrencisinin, eğitim haklarından mahrum bırakılarak bu kritik sınavlara katılmasına izin verilmediği duyuruldu. Açıklamada, bu öğrencilerin ağır hak ihlallerine ve kötü muameleye maruz kaldığı vurgulanarak, uluslararası insan hakları kuruluşları ile BM’ye acil eylem çağrısında bulunuldu.
Gazze'de 10 Ekim 2025 tarihinde bir ateşkes anlaşmasına varılmış olmasına rağmen, sahada ihlallerin sürdüğü belirtiliyor. Filistinli kaynakların aktardığı verilere göre, ateşkes sonrasında düzenlenen saldırılarda da 1012 kişi yaşamını yitirirken, 3 bin 208 kişi ise yaralandı. Zorlu güvenlik ve lojistik şartlar altında başlayan lise bitirme sınavları, Filistinli gençler için sadece bir eğitim aşaması değil, aynı zamanda bir varoluş mücadelesi olarak görülüyor.
Yorumlar